مديريت بيمارستان

وارد شدن در اجتماع كسانی كه با هدفی پر ارج و سازنده عضويّت آن را پذيرفته اند به آموزش بنيادين احتياج ندارد، ولی پيش ازآن و قبل از هر نوع تجربه اندوزی يا آموزش می بايدكه در باره مشكلات و تنگناها و نابسامانيهای موجود به يك درك واقعی و برداشت صحيح رسيده باشد و اين واقعيت را بپذيردكه آنچه دشواراست و بايد ازپيش برداشته شود در برابر مدير قرارگرفته و اين مديراست كه بايد خودرابرای مبارزه با مشكلات آماده سازد.ازآنجا كه نگارنده به تجربه دريافته است كه مشكلات موجود در بيمارستان نيز ازهمان نوع مشكلات مربوط به هتلهاست و شيوه مبارزه با آنها را می داند وشباهت زياد بين آنها را با مسايل جاری هتلها از ياد نمی برد، ترجيح می دهد كه بدين مثال روی آورد.        

در بعضی از بخشهای يك بيمارستان برای انجام كارها و مسئوليتها روشهايی اجرا می شود كه گويی در يك هتل جريان يافته است. نمونه اين بخشها را می توان قسمت پذيرش و خانه داری مثال آورد. قسمتهای ديگری هم در بيمارستانها فعاليّت می كنند كه برای اداره آنها بايستی از متخصصان همين رشته كمك خواست وازآن جمله بخش  پرستاری است. درمانگاهها معمولا توسط هيأت مديره يا يك دايره دولتی اداره می شوند و اين مديريتها نيز با روشهای مشابه درهتلها عمل می كنند. بيمارستانهای بسيار بزرگ زير نظر دو نفر مدير اداره می شوند كه يك مدير، جنبه های پزشكی و روشهای لازم برای مداوای بيماران و نحوه آن و ديگر موضوعهای مشابه را زير نظر می گيرد و مديردیگر به جنبه هتلي يا اداری پرسنل، محاسبه ها ، برقراری نظم و انضباط و مسائلی از اين گونه توجه می نمايد. در بسياری از بيمارستانها اين دومقام از يك ارزش برخوردارند و توان اجرايی و قدرت اداری آنها يكسان است، ولی دربعضی ديگر نيز مديريت غير پزشكی در مقامی پايين ترازمدير پزشك بيمارستان شمرده مي شود. اکنون چنين تشخيص داده اند كه يك پزشك بهتر است همه وقت و نيروی خود را دركار معالجه و رسيدگی به بيماران خود صرف نمايد واداره امور بيمارستانها بر عهده يك مدير مجرب وكارآزموده غير پزشك محول گردد. يك نكته را به تأكيد يادآور می شويم و آن چنين است كه هر مؤسسه ای از جمله يك بيمارستان می بايد به هر حال پول به دست بياورد ودرآمد داشته باشدكه در غير اين صورت ممكن است بزودی از ادامه فعاليت بازمانده و به تعطيلی كشانده شود، مگرآن كه دولت هزينه ای را در اين مورد تقبّل نمايد. مديری كه بيشتر با روشهای تجاری آشنا باشد و به خوبی بتواند در برقراری سرويسها و خدمات بيماران از خود لياقت نشان دهد و بررسی ها و كنترلهای لازم را برقرار نمايد، خواهد توانست هم به جای يك مديروهم به جای يك پزشك مدير انجام وظيفه كند. چنين مديری ازهربابت مسؤول مشكلات تجاری ، حسابداری ، پرسنل، خانه داری، آشپزخانه، حفاظت، رختشويخانه، تهيه وارائه سفارشها وازاين نوع وظايف خواهد بود وازآنجا كه با روشهای متداول درزمينه امور مالی وكنترل چنين اقدامها آشنايی دارد، بهتر می تواند حساب درآمدها و هزينه ها را درهر بخش نگاهداری و مشخص نمايد و نحوه خدمات و سرويسهای داده شده را با توجه به نيازهای بيمارستان متعادل سازد. مدير پزشك بيمارستان به پژوهشهای انجام شده پيرامون آخرين پيشرفتهای پزشكی می پردازدو تلاش وی بر آن است تا آخرين شيوه های ابداعی و تكنولوژي به كار رفته برای معالجه های بيماران را به دست آورد و در صورت لزوم دراختيار همكاران خود نيز قرار دهد، به تهيه و نصب اسباب و لوازم پزشكی در بيمارستان اقدام كند و از اين طريق بتواند در زمينه مداوای بهتر وكاملتر بيماران گامهای مفيد بردارد. مراقبت از بيماران و توجه به روشهای انجام شده برای درمان آنها و نتايج حاصل از معالجات، داروهای تجويز شده و انواع آن، چگونگی اجرای وظايف از سوی پرستاران و از اين گونه را می بايد كه يك مدير پزشك سرپرستي وا جرا كند. دربعضي بيمارستانهاي كوچكتر مشاهده می شود كه يك پزشك، هم عهده دار مديريت امور پزشكي و هم به عنوان يك مديراجرايی انجام وظيفه می كند و ناگفته  پيداست كه چنين پزشك  (مديری) ناچار خواهد بود كه بخش عمده ای از وقت خود را صرف رسيدگی به مسايل غيردرمانی نمايد.

از مسايل عمده و مشترك ميان صنعت هتلداری و بيمارستانها موضوع ضعف مديريتها و نبود برنامه ريزی صحيح و تداخل وظايف يا موازی  بودن آنها ست كه درعمل باعث هدر رفتن توانایی ها و زيانباری يا دست كم بی فايده است و سودی ندارد. در بيمارستانها اين نكته مهم جای خود را باز كرده است كه مديرغير پزشك بهتر می تواند از عهده اداره امورآن  برآيد، خرجهای  بیهوده  و هزينه های بی مورد را كم كند و ضرر رسانی بيمارستان را كاهش دهد و اين روند را به سود دهی تبديل نمايد. اكثر بيمارستانهايی كه اينجانب با آنها تماس داشته ام به علت بالا بودن هزينه ها ضرر می داده اند، ولي باآن كه اداره آنها زير نظر افراد تحصيل كرده ادامه داشته هنوز به اين نكته فكرنكرده اندكه يك مشاورهتلداری مي تواند يك مشاور خوب برای بيمارستان هم باشد و آنها با كمك گيری از تجربه های مشاور هتلداری به آسانی می توانند دست كم ضرررسانی بيمارستان را كمتركنند ويا حتی جريان كارها را به گونه ای ادامه دهند كه ضرری متوجه بيمارستان نگردد. می دانيم حقوق پرسنل در بيمارستانها از حقوق كاركنان هتلها بيشتر است و چون نرخهای رايج در بيمارستانها را دولت تعيين می كند، مبالغی از بيماران دريافت می كنند ولی همانطور كه گفته شد سودی نصیب گردانندگان بيمارستانها نمی شود.

بايد گفت كه ميان يك هتل و يك بيمارستان تفاوتهای اداري هم وجود دارد، و از آن جمله اين كه در بيمارستانها بر خلاف هتل برای بيماران اتاق يا سالن غذاخوري جمعی وجود ندارد و هر بيمارغذای مخصوص خود را دريافت و صرف می نمايد و غذای هر بيماررا بيمارستان انتخاب و در اختيارش قرار می دهد ولی درهتلها حق انتخاب غذا با ميهمان است ودر بيمارستان می توان نوع و مقدار غذای بيماران را تعيين كرد و همان غذا را برای بيمار آماده نمود، چرا كه ممكن است همين غذا خودبخشی از برنامه درمانی بيماررا تشكيل دهد، حال آن كه در هتلها چنين نيست و ميهمانان غذای خود را خود انتخاب  می كنند. استفاده از ملافه های تميزو پاكيزه در هردومورد اهميت دارد و ظرفهای غذا بايستی از نوع مرغوب انتخاب گردد، به ويژه كه در بيمارستانها سعی می شودكه بيماران را به مصرف غذای خود تشويق نمايند، تا از اين راه بتوانند نيروی از دست رفته را باز يابند واز طريق ارائه غذا درسينی های مزيّن به گلهای قشنگ، اشتهای بيماران را تحريك كنند و بدين وسيله میزان تأثير تقويتی غذا را افزايش می دهند. 

 نويسنده : اصغر ژيان دربندي